Ontstaan

Carnavalsvierders (vooral de prinsen en de leden van de raden van elf) brengen vele
malen de carnavalsgroet. Honderden, of misschien wel duizenden keren. Meestal
roepen ze dan luidkeels 'alaaf!'. Het is een begroeting, maar het gebaar wordt ook wel
gemaakt als een soort goedkeuring van zojuist gesproken woorden.

Bij de typische carnavalsgroet gaat de rechterhand, al dan niet met een sierlijke zwaai,
naar de linkerslaap, met de handpalm naar buiten gekeerd. Dat gebaar is er niet
zomaar. Vrijwel alle gebruiken in het Limburgse carnaval hebben een lange traditie die
om een bepaalde reden is ontstaan. Veel van die tradities zijn overgewaaid vanuit
Keulen, waar al in de negentiende eeuw carnaval werd gevierd. Zo hebben we ook de
carnavalsgroet van onze oosterburen overgenomen.

De groet is waarschijnlijk rond 1823 in Keulen ontstaan, toen deze Duitse stad onder
Pruisische heerschappij stond. De Keulse carnavalisten kozen de groet als parodie op
de groet van de militairen die Keulen bezet hielden. Bij de militaire groet worden de
vingertoppen van de rechterhand strak en stram aan de rechterslaap gezet. De
carnavalisten staken hier de draak mee door de hand naar de verkeerde kant van het
hoofd te brengen en deze ook nog eens te draaien.

Socioloog Theo Fransen uit Venlo, die de tradities uitgebreid heeft bestudeerd, zegt dat
carnaval van oorsprong een 'initiatiefeest' is en dat betekent dat alles verkeerd om
gedaan wordt. Hij is van mening dat écht verkeerd om eigenlijk betekent dat de
carnavalisten het anders zouden moeten doen. „Eigenlijk doen we het fout. Vanuit de
filosofie van de omgekeerde wereld zou het logischer zijn om met de andere arm te
beginnen. De militaire groet gebeurt met de rechterarm, dus zouden carnavalisten met
de linkerarm moeten groeten.”

Overigens wordt niet overal hetzelfde gegroet. Bij Jocus in Venlo brengt men de hand
niet onder de neus door naar de linkerslaap, maar men tikt boven de ogen de linkerkant
van de muts aan. Op sommige plaatsen elders in Nederland wordt nog anders gegroet.
In Bergen op Zoom gaat de gestrekte hand met de duim naar de neus. Daar trekt men
zogezegd een lange neus!

(Bron Limburgs Dagblad)